Zazen - Medytacja Zen (Buddyjska)

Zazen z japońskiego oznacza medytację siedzącą. Swoje korzenie ma w chińskiej tradycji buddyzmu (VI wiek n.e.). Na Zachodzie najpopularniejsza forma zazen pochodzi od mistrza Dogena (1200-1253), założyciela szkoły Soto Zen w Japonii.

W tym wpisie dowiesz się:

• na czym polega medytacja zen,
• jak usiąść do zazen krok po kroku,
• czy ta praktyka jest dla Ciebie.

Na czym polega medytacja zen?

W medytacji zen nie chodzi o to, żeby coś osiągnąć. Siedzisz prosto, oddychasz i po prostu jesteś. Mistrz Dogen pisał w „Fukan zazengi”, swojej krótkiej instrukcji siedzenia z XIII wieku, że zazen „nie jest praktyką medytacji”, tylko „bramą radosnego spokoju”.

Myśli będą się pojawiać i odchodzić. To normalne. Nie musisz ich zatrzymywać ani za nimi gonić. Dogen nazywa to „niemyśleniem” i pisze, że to sedno zazen.

Zazen zazwyczaj jest praktykowany na dwa sposoby:

• Skupienie na oddechu - skup całą swoją uwagę na ruchu powietrza, które wpływa i wypływa przez Twój nos. Możesz się wspomóc liczeniem wdechów w swoim umyśle. Za każdym razem, kiedy bierzesz wdech, odliczasz jeden oddech, przechodząc od 10 do 1. Kiedy doliczysz do 1, zaczynasz z powrotem od 10. Jeśli się rozproszysz, zaczynasz liczyć na nowo od 10.
• Shikantaza („po prostu siedzenie”) - w tej formie medytacji nie używasz żadnego konkretnego obiektu medytacji. Starasz się pozostać jak najbardziej w chwili obecnej. Jesteś świadomy i obserwujesz, co pojawia się i znika w Twoim umyśle. Nie zatrzymujesz się na niczym konkretnym. To medytacja bezwysiłkowej obecności.

Zazen krok po kroku

Ta medytacja zazwyczaj jest praktykowana na siedząco ze skrzyżowanymi nogami. Siedzi się na podłodze, na macie i poduszce. Można także medytować na krześle. Najważniejsze jest utrzymywanie pleców prosto od miednicy po kark.

Poniżej znajdziesz kroki według instrukcji japońskiej szkoły Soto.

Jak praktykować:

1. Miejsce. Znajdź ciche miejsce, w którym nikt Ci nie przeszkodzi. Połóż matę, a na niej okrągłą poduszkę (zafu).
2. Nogi. Wybierz pozycję, w której wytrzymasz bez bólu. W pełnym lotosie kładziesz prawą stopę na lewym udzie, a lewą na prawym. W półlotosie tylko lewą stopę na prawym udzie. Możesz też usiąść w siadzie japońskim (seiza) na niskiej ławeczce albo na krześle. Na krześle siedź prosto i nie opieraj się.
3. Plecy i głowa. Wyprostuj plecy. Kilka razy zakołysz się na boki, coraz łagodniej, aż znajdziesz środek.
4. Dłonie. Połóż prawą dłoń wnętrzem do góry na lewej stopie, a na niej lewą dłoń. Końce kciuków lekko się stykają. To mudra kosmiczna (hokkaijoin).
5. Oczy i usta. Oczy są lekko otwarte, a wzrok pada w dół, pod kątem około 45 stopni. Na niczym się nie skupiasz. Usta są zamknięte, a język dotyka podniebienia tuż za zębami.
6. Oddech. Oddychaj spokojnie przez nos. Nie kontroluj oddechu: długi niech będzie długi, a krótki krótki.
7. Czas. Na początek wystarczy 10 minut. Z czasem możesz siedzieć dłużej.

Czy zazen jest dla Ciebie?

Zazen jest popularną praktyką medytacyjną i możesz znaleźć bardzo wiele społeczności ją praktykujących. Znajdziesz także mnóstwo informacji na jej temat w internecie. Duży nacisk kładzie się tu na prawidłową, wyprostowaną sylwetkę, która pomaga w skupieniu. Zazwyczaj praktykuje się ją w centrach zen, gdzie masz duże wsparcie społeczności.

Praktykując w społeczności, możesz spotkać się z tym, że ta medytacja jest łączona z innymi elementami buddyjskich praktyk, takimi jak pokłony, elementy rytualne, śpiewy, grupowe czytania nauk Buddy. Części osób może się to spodobać, a części wręcz przeciwnie.

Zobacz także inne techniki medytacji, medytację Zen i naszą recenzję retreatu Zen.

Spokojnej praktyki! 💚

Ela